Skopski Jazz Festival od 15. do 18. oktobra

Jubilarno, 45. izdanje popularne manifestacije donosi rekordan broj izvođača, koji će nastupiti ekskluzivno u prestonici Makedonije.

Skopski Jazz Festival pripada ovoj kategoriji i svake godine uspeva da iznenadi, otvarajući nove perspektive i horizonte, a da se programski ne udvara masovnoj publici. Ulaznice za Skopski Jazz Festival se mogu kupiti samo putem interneta, i to putem zvanične internet stranice festivala i servisa MK Tickets. Takođe, u toku je online prodaja za ekskluzivne ponoćne koncerte koji će se ove godine prvi put održati na Maloj sceni Nacionalne opere i baleta.

Ovogodišnji program će definitivno potvrditi svoju jedinstvenost i elitni status u Evropi, što je primarni cilj festivala, a ne udvaranje potrebama regiona. Statistički gledano, 45. izdanje festivala (koje ne doživljavamo kao jubilarno) ima rekordan broj izvođača iz čak trinaest zemalja. Gotovo svi koncerti su potpuno ekskluzivni, u ovom će biti organizovani samo u Skoplju. Novina je što će se bogat ponoćni program održati na istom mestu, Nacionalnoj operi i baletu, na Maloj sceni posebno pripremljenoj za ovu priliku. Organizatori su ponosni na ustaljenu tradiciju prikazivanja najboljih muzičkih dokumentaraca, ovog puta sa još jednim kultnim filmskim delom, kao i na radionicu „Jazz za decu“. Dizajn festivala je delo likovnog umetnika Đoleta Jovanovića.

Poznati slovenački perkusionista, bubnjar i kompozitor Zlatko Kaučič poznat je po brojnim albumima (više od šezdeset), kao i po ansamblima sa kojima je nastupao sa svetski poznatim muzičarima kao što su Steve Lacy, Alexander Balanescu, Evan Parker, Peter Brotzmann, Paul Bley, Kenny Wheeler, Ab Baars, Pau McCandless, Barry Guy, Augusti Fernandez i mnogi drugi. „Bravery Of The Brave“ (Hrabrost hrabrih) je njegov muzički projekat posvećen ljudima koji, uprkos preprekama, pokazuju izuzetnu volju i snagu da se odupru i istraju. Zlatko Kaučič preuzima ulogu kompozitora, umetničkog direktora i dirigenta ansambla, u kojem nastupaju njegovi bivši studenti, kao i poznati italijanski gosti.

Reč je o društveno i politički motivisanoj muzičkoj sviti, posvećenoj borcima, pojedincima i grupama koji se ne predaju i bore za dobrobit zajednice. Ovo je politička muzika, ali ne samo zato što izražava pripadnosti i razlike, već i zato što predlaže društvenu, zajedničku i participativnu praksu. Svita je izvedena i delimično snimljena u oktobru 2021. godine, na italijanskom festivalu Jazz & Wine Of Peace, tokom jednog od najtežih trenutaka političke, epidemiološke i društvene krize. Album je dobio najviše moguće ocene. Godine 2024, u svetlu nedavnih događaja, projekat je obnovljen pod nazivom „Bravery Of The Brave: Free Palestine“, a koncerti se nastavljaju i u narednim godinama.

Bečki tenor saksofonista, klarinetista i kompozitor Leonhard Skorupa je pravi šaljivdžija koji svojoj mašti ne postavlja granice, verovatno da bi stvorio konkretan teren za svoju potrebu da hoda po stilskom konopcu. Samo nabrajanje njegovih muzičkih „gradilišta“ dovoljno je da se stekne predstava o Skorupinom kosmosu. Kao vođa ili ko-vođa, ovaj muzičar je vodio originalne i poznate projekte kao što su Sketchbook Orchestra, Sketchbook Quartet, Skorupa 5 i druge uzbudljive ansamble u oblasti džeza i improvizovane muzike. Studirao je kod Klausa Dickbauera i Michaela Moorea i do sada je objavio više od 25 izdanja.

Godine 2024. Skorupa je formirao Quispel Quintet, sastavljen od vrhunskih muzičara. Njihove avanturističke kompozicije i improvizacije prate nepredvidiv dramaturški pokret: put koji prolazi kroz pejzaže cool jazza i dubine avangardne kamerne muzike. Ono što stvaraju ponekad je suptilno i prefinjeno, a ponekad divlje opijajuće. Album kvinteta Quispel se, možda sasvim prikladno, naziva „Dipsomanija“, što je stari termin koji označava nezasitu želju za alkoholom i drogom. Ovo izdanje naišlo je na široko priznanje kritike. Za otvaranje 45. Skopskog Jazz Festivala Skorupa je dobio angažman da komponuje novo muzičko delo, proširujući svoj osnovni kvintet Quispel sa tri makedonska muzičara.

Pasquale Mirra se smatra jednim od najimpresivnijih i najaktivnijih vibrafonista na savremenoj nacionalnoj i međunarodnoj muzičkoj sceni. Sarađivao je sa bendom Mop Mop, a od 2015. godine je deo ansambla C’mon Tigre. Sa oko 30 izdanja iza sebe, duboko je ukorenjen u improvizovanoj muzici, eksperimentalnom jazzu i interkulturalnoj perkusionističkoj muzici. Hamid Drake se etablirao kao jedna od vodećih ličnosti u improvizovanoj muzici. Kao deo čikaške kreativne muzičke scene iz 1970-ih i sa bogatom diskografijom iza sebe, smatra se jednim od najvažnijih perkusionista na improvizovanoj jazz sceni.

Duo Mirra-Drake postoji od 2008. godine, gradeći muzički odnos zasnovan na perkusionizmu i improvizaciji, ali nikada ranije nisu objavili album. U februaru prošle godine konačno su snimili svoj prvi studijski album „Lhasa“, koji objedinjuje njihove originalne kompozicije sa muzikom Dona Cherryja i Suna Ra. „Lhasa“ je dokumentovanje njihovog dugogodišnjeg muzičkog odnosa. Njihovi živi nastupi su potpuno perkusionistički, ali istovremeno iznenađujuće i nepredvidivo melodični, stvarajući svojevrsni razgovor između dve različite vrste udaraljki.

U turbulentnim vremenima potrebne su nam nove priče. Takve priče nalazimo u muzičkoj formi koju je stvorio duo Eivind Aarset i Jan Bang. Aarset i Bang sarađuju od ranih 1990-ih, u različitim postavama sa, između ostalih, Nilsom Petterom Molvaerom, Buggeom Vesseltoftom, Slyem & Robbyjem i Jonom Hasselom. „Snow Catches on Her Eyelashes“ je bio njihov prvi album kao dua, zasnovan na konceptu živih nastupa koji se razvio nakon albuma Eivinda Aarseta iz 2012. godine „Dream Logic“, objavljenog za ECM, a producirao ga je Jan Bang. Koreni njihovog albuma mogu se naći u „Dream Logic“, kao i u dva solo albuma Jana Banga, objavljena za Samadhisound i Jazzland.

Kao i njegovi prethodnici, ovo novo izdanje je istovremeno moderno i bezvremensko. Muzika se sastoji od elemenata koji su vremenski i žanrovski udaljeni jedni od drugih: od duba, moderne klasične muzike, norveške narodne muzike, do pop muzike iz 1950-ih, ujedinjenih kroz prepoznatljivu tehniku semplovanja Jana Banga i neumorno istraživanje gitare Eivinda Aarseta. Fokus na sadržaj i celinu, a ne na alate i pojedinačne elemente, omogućava potpun emocionalni uticaj. „Besprekorno“ je ključna reč kada se pokušava opisati rezultujući muzički kolaž.

Skuli Sverrisson je islandski kompozitor i bas gitarista. Izgradio je jedinstvenu karijeru kao kompozitor, producent i improvizator sarađujući sa širokim spektrom umetnika. Kao instrumentalista, Sverrisson je radio sa Wadada Leo Smithom, Derekom Baileyem, Louom Reedom, Jonom Hassellom, Davidom Sylvianom, Artom Lindsayem i Allanom Holdsworthom, da nabrojimo samo neke. Poznat je po svom radu kao umetnički direktor Olofa Arnaldsa i kao muzički direktor Laurie Anderson. Kao kompozitor, stvorio je brojna poznata i visoko cenjena dela za plesne kompanije, pozorišta i umetničke instalacije.

U svetu filma, Skuli je doprineo filmskoj muzici Hildur Gudnadottir, Johanna Johannssona i Ryuichija Sakamota. Bio je član dua, trija i raznih ansambala, uključujući Pachoru. Njegova diskografija obuhvata preko devedeset izdanja, a najnovije je duet sa Billom Frisellom. Olof Arnalds je islandski kompozitor i multiinstrumentalista. Međutim, njen najprepoznatljiviji adut je njen glas: trenutno zadivljujući, čist kao planinski izvor i sa magičnim, nadrealnim kvalitetom, istovremeno nevin i drevan („negde između deteta i starice“, prema rečima same Bjork). Njen rad je opisan kao „nadrealan“ od strane The New York Timesa, „zapanjujući“ od strane SPIN-a, „hipnotički“ od strane Rolling Stonea, „izvanredan“ od strane NME-a, „eteričan“ od strane Vanity Faira i „zapanjujuće lep“ od strane Pastea.

Punkt je muzički festival u gradu Kristijansandu, na jugu Norveške. Koncept festivala zasnovan je na ideji Live Remixa, nastaloj 2005. godine. Ovaj koncept je nastavak načina na koji su kustosi i osnivači festivala, Jan Bang i Erik Honore, sarađivali sa nizom nordijskih i međunarodnih muzičara kroz sempliranje i živu elektroniku, ali i kao muzički producenti i remikseri. Projekat Punkt je uključio brojne istaknute muzičare i gostujuće kustose, uključujući Briana Ena, Davida Sylviana, Laurie Anderson, Thurstona Moorea, Nilsa Pettera Molvaera, Arvea Henriksena, Sidsel Endresen i Johna Paula Jonesa. Festival predstavlja eksperimentalni jazz, elektronsku muziku, improvizaciju i savremenu muziku.

Van Kristijansanda, Punkt International je predstavio koncept živog remiksa u 27 gradova širom sveta, uključujući London, Pariz, Talin, Frankfurt i Tokio. Svaki koncert se remiksuje u realnom vremenu. Nakon svakog nastupa, publika se seli na intimnu scenu u podrumu pozorišta, gde čuje potpuno novu interpretaciju stvorenu kroz sempliranje i živu elektroniku. To obično rade Jan Bang, Erik Honore ili neki drugi pozvani umetnik. Rezultat nije samo DJ remiks. U suštini, to je drugi koncert uživo, kreiran iz muzičkog sećanja i materijala sa prvog nastupa. Svi koncerti grupe Punkt su remiksovani uživo, a publika može da čuje remikse odmah nakon svakog koncerta.

Andrea Mirčeska je kontrabasistkinja rođena 1998. godine i aktivna je izvođačica na savremenoj i improvizacijskoj sceni u Makedoniji. Njen rad uključuje bendove kao što su Taxi Consilium, Dina Jashari, Pijan Slavej, Zarina Pivasevda i mnogi drugi, kao i aktivno učešće u razvoju makedonske alternativne scene. Godine 2019. Mirčeska je dobila nagradu „Zlatni Oriks“ za najboljeg mladog jazz muzičara. Pojavljuje se na desetak izdanja, objavljenih preko izdavačkih kuća kao što su SJFRecords, PMGJazz i Aksioma.

„Lullaby For Lunatics“ je njen prvi projekat koji povezuje kompoziciju i improvizaciju, ujedinjujući različite zvučne svetove. Repertoar se uglavnom sastoji od originalnih kompozicija, dopunjenih aranžmanima dela koja su ostavila dubok trag na njen muzički ukus, uključujući „Lonely Woman“ Ornettea Colemana i „Freedom“ Charlesa Mingusa. Kompozicije se razvijaju kroz kontrabas, klavir i vokale, dok ostatak benda preoblikuje materijal kroz sopstvene instrumente, pri čemu improvizacija, slušanje i poverenje postaju važan deo procesa.

Nduduzo Makhathini je južnoafrički kompozitor, pijanista i naučnik. Njegov zvuk oblikuje narodna muzika naroda Zulu, sa melodijskom tradicijom koja datira još od Abdullaha Ibrahima. Danas je jedan od najprepoznatljivijih glasova u savremenom jazzu. Makhathini je izgradio bogatu diskografiju samostalno i preko raznih izdavačkih kuća, pre nego što je napravio međunarodni proboj i potpisao ugovor sa Blue Note 2020. godine. Otada je objavio četiri albuma za Blue Note, sarađujući sa umetnicima kao što su Wynton Marsalis, Shabaka Hutchings, WDR Big Bend i Black Coffee, između ostalih.

Za Makhathinija nastupanje je ritual koji zahteva istinsko angažovanje publike. Zato nastavlja da puni koncertne dvorane i festivale širom sveta. Njegov najnoviji album „The Myth We Choose“, objavljen u junu ove godine i koproduciran sa njegovim sinom Thingom, spaja američki jazz u potrazi za duhovnošću sa najprepoznatljivijim elementima južnoafričkog jazza i uzbudljivim ritmovima afro-kubanske muzike, vodeći njegovu muziku korak dalje ka savremenim zvucima modernog jazza. Glasom koji je nesumnjivo njegov, Makhathini će doneti svoju muziku i njenu duhovnu dimenziju na scenu 45. Skopskog Jazz Festivala.

Alexander Hawkins je britanski kompozitor, pijanista i orguljaš, čiji je muzički svet oblikovan fascinacijom komponovanjem, ali i dubokom ljubavlju prema slobodnoj improvizaciji. Njegov muzički jezik se proteže od ranog jazza i bebopa, preko slobodne improvizacije, pa sve do savremenog komponovanja i elektronskog zvuka. Njegov rad uključuje važna imena kao što su Wadada Leo Smith, Hamid Drake, William Parker i mnogi drugi. Sofia Jernberg je švedska vokalistkinja, rođena u Etiopiji, i kompozitorka koja je stekla značajno priznanje na skandinavskoj i međunarodnoj eksperimentalnoj sceni. Radi sa neverbalnom vokalizacijom, proširenim vokalnim tehnikama i istražuje glas kao instrument.

Sarađivala je sa važnim avangardnim ansamblima kao što je Fire! Orchestra i kreće se između savremene klasične muzike, eksperimentalne muzike, free jazza i improvizacije. Njihov zajednički projekat „Musho“ započeo je živim nastupom 2016. godine, što je kasnije rezultiralo albumom objavljenim za prestižnu nemačku izdavačku kuću Intakt Records 2024. godine. Dvoje muzičara otkrivaju zajedničku muzičku teritoriju u etiopskoj muzici, koristeći tradicionalne pesme iz Etiopije, Jermenije, Švedske i drugih mesta kao materijal koji transformišu, rastežu i ponovo izmišljaju.

Proslavljajući 20 godina smelog muzičkog istraživanja, Sao Paulo Underground nastavlja da redefiniše mogućnosti elektroakustične kompozicije, spontane kompozicije i zvučne invencije. Osnovan u Sao Paulu 2005. godine od strane Roba Mazureka i Mauricia Takare, ansambl je debitovao kasnije te godine u Španiji i objavio svoj prvi snimak za brazilsku izdavačku kuću Submarine Records, označavajući početak jednog od najprepoznatljivijih kreativnih partnerstava u savremenoj muzici. Dodavanjem Guilhermea Granada, grupa je izrasla u jedinstveni trio čija muzika ujedinjuje brazilske ritmičke tradicije, elektronsko eksperimentisanje, improvizaciju i beskrajnost zvučnih svetova u kolektivnom muzičkom jeziku koji se stalno razvija.

Tokom protekle dve decenije, Sao Paulo Underground je nastupao na velikim festivalima širom Evrope, Amerike i Azije, gradeći visoko cenjenu diskografiju koja je etablirala ansambl kao jedan od ključnih glasova u savremenoj kreativnoj muzici. Noviji projekti uključuju naručena audiovizuelna dela za Jazzfest Berlin, koja pokazuju da grupa proširuje svoju umetničku praksu van koncertne bine, zalazeći u oblast pokretnih slika i interdisciplinarnog performansa. Ulazeći u svoju treću deceniju, Sao Paulo Underground ostaje posvećen istraživanju i otkrivanju. Svaki nastup ovog trija je jedinstven događaj – putovanje kroz nepoznate zvučne pejzaže.

Vincent Peirani, muzičar koji je potpuno redizajnirao jezik harmonike, započeo je svoju muzičku karijeru proučavajući klasičnu harmoniku i klarinet pre nego što je otkrio svet jazza i slobodne improvizacije. Harmonici pristupa kao orkestarskom instrumentu, koristeći njene održive tonove, dinamiku sličnu dahu, neobične harmonije i bogate zvučne mogućnosti kako bi stvorio atmosfersku, ponekad gotovo filmsku muziku. Iako često sarađuje sa raznim muzičarima, jedna od njegovih najznačajnijih muzičkih saradnji je sa saksofonistom Emileom Parisienom, sa kojim nastupa više od decenije, kako kao duo, tako i u raznim ansamblima.

Sa nekoliko albuma i projekata iza sebe, Peiranijev duh kao kompozitora najjasnije se izražava u delu „Living Being“, kvintetu koji stvara prostor za kolektivno istraživanje. Projekat se oslanja na jazz, rok, savremenu kompoziciju i razne muzičke tradicije, ali ne pripada u potpunosti nijednoj od njih. Najnovije poglavlje kvinteta, „Living Being IV: Time Reflections“, nastavlja da istražuje ovaj teren kombinujući originalne kompozicije sa novim interpretacijama materijala različitih autora i izvođača kao što su Portishead, David Bovie i The Beatles. Ovaj kvintet, sa prepoznatljivim i snažnim individualnim glasovima, zatvoriće 45. Skopski Jazz Festival.

Peto izdanje Changeover festivala donosi pregršt novih izvođača u već raznovrstan program

Tagovi: Skopski Jazz Festival